1. Zasady o charakterze ogólnym:
a. podziału pracy – każdą trudność trzeba podzielić na tyle cząstek, na ile jest to możliwe i na ile trzeba, aby je najlepiej rozwiązać (Adamiecki, Fayol, Taylor),
b. koncentracji pracy – zgromadzenie i połączenie wyspecjalizowanych w realizacji tego samego zadania wykonawców i aparatury w jednym miejscu i pod jednym kierownictwem zwiększa wynik użyteczny pracy,
c. harmonizacji pracy – harmonizacja działań oznacza, że wyniki pracy będą tym lepsze, im lepiej będą dobrane i ze sobą skoordynowane uczestniczące w niej elementy, ludzie i środki działania oraz im czasy działania poszczególnych elementów będą ze sobą lepiej zgrane i zsynchronizowane (Adamiecki).
Zasada harmonii występuje w postaci harmonii:
§ doboru organów,
§ czasów działania organów,
§ duchowej.
2. Zasady i wytyczne ekonomizujące działanie i poprawiających sprawność zasad:
- efektywności,
- optymalnej produkcji,
- kompleksowości,
- systematyczności,
- ciągłości,
- indywidualizacji,
- jedności działania,
- dyscypliny pracy,
- ładu materialnego,
- rytmiczności pracy,
- intensywności pracy,
- równoległości,
- odpowiedniego miejsca,
- odpowiednich środków,
- odpowiedniego sposobu,
- decydującego momentu itd.
Podstawowe zasady zarządzania sformowane zostały przez H. Emersona w połączeniu z zasadami administracji H. Fayola. Za podstawowe zasady zarządzania uważa się zasady:
a) jednoosobowego kierownictwa – głosi, że pracownik powinien podlegać bezpośrednio tylko jednemu kierownikowi i otrzymywać polecenia tylko z jednego źródła,
b) ciągłości kierowania – podkreśla, że władza powinna być zawsze obecna i zastępowalna,
c) odpowiedzialności – głosi, że kierownik jest odpowiedzialny za wykonanie powierzonych mu zadań, w tym za pracę swoich podwładnych,
d) równoważnego decydowania – akcentuje konieczność podejmowania decyzji z należytym namysłem, pozwalającym na wyważenie wszystkich „za i przeciw”,
e) opanowania i życzliwości polega na ludzkim traktowaniu pracowników i wypływa z połączenia uprzejmości i życzliwości ze sprawiedliwością,
f) autorytetu – głosi, że sprawne kierowanie ludźmi w dużym stopniu zależy od tego, czy kierownik cieszy się tzw. autorytetem rzeczywistym,
g) właściwej atmosfery – zwraca uwagę na konieczność kształtowania przez kierownika właściwych stosunków międzyludzkich,
h) obiektywnej oceny i sprawiedliwości – zakłada, że obiektywna ocena pracowników należy do grupy najsilniejszych bodźców dobrej roboty,
i) wynagradzania i nagradzania pracowników – zwraca uwagę na konieczność stosowania bodźców po to, aby który został oceniony pozytywnie, w przyszłości zachował się analogicznie, nagradzanie wiąże się ze stwarzaniem tzw. sytuacji nęcących,
j) karania – zaleca umiejętne stosowanie sankcji w odniesieniu do ludzi, których działania zostały ocenione negatywnie. Celem kary jest zapobieżenie podobnym przypadkom w przyszłości,
k) kontroli i nadzoru – wskazuje na potrzebę weryfikacji przez kierownika sposobu i skuteczności realizacji zadań przez podwładnych.
